İçeriğe geçmek için "Enter"a basın

Devlet harcamalarındaki yüzyıllık değişim

Dünyanın dengesi bozulmuş diyerek başladığımız yazı dizisinde nelerin nasıl değiştiğini sayılarla ortaya koyarak, bu değişimlerin gelecekteki olası etkilerini analiz edeceğimizi belirtmiştik. Değişimin altında yatan nedenleri anlatmadan evvel dünyanın önemli değişen sayısal yapısını keşfetmemiz gerekir. Yüz yıllık değişimin oluşturduğu ve dengelerin değiştiği en önemli bulgulardan birisi de devletin ülke ekonomisi içerisindeki payıdır.

Dünyada küreselleşme ile birlikte ulusal devlet yapılarının tartışıldığı bu günlerde yüz yıl içinde devletlerin ekonomi içinde nasıl değişim geçirdiklerini ele almak gereği vardır. Artık sözle ifadenin yanında doğru sayısal değerlere yer vermek gerekecektir. Ekonomik sistemler, kapitalizmden sosyalizme bu değişken yani devletin ekonomi içerisinde aldığı payla belirlenebilir mi? Bu soruya hem evet hemde değil der isek yanlış olmaz. Devlet ekonomi içerisinde hangi kalemlerle yer aldığına bakarsak; cari harcamalar, sübvansiyon, transfer ödemeleri, faiz ödemeleri ve yatırımlar. Bu değişkenler yardımıyla yapılar daha doğru şekilde anlaşılabilir.

Öncelikle aşağıdaki 1910 -2010 yıllarını dikkate alan bu tabloyu, ülkeleri ekonomik olarak az gelişmiş, gelişmekte olan ve gelişmiş ekonomiler olarak ele alarak inceleyelim.

Tablo 1: Ülkelerin Gayri Safi Yurt içi Üretim İçerisindeki Yüzdelik Payları

Kaynak: IMF, OECD, World Bank ve çeşitli diğer kaynaklar.

Tabloyu birkaç açıdan değerlendirelim. İlk önce 100 yıllık değişim nasıl olmuş buna bakalım. Yıl ortalamaları itibariyle yüzde 9 dan yüzde 37’lere geldiği görülmektedir. 1910 – 1930 yılları arasında devletlerin ekonomi içindeki payının yüzde 5 ila yüzde 20 arasında seyrettiklerini görüyoruz. 1940 – 1960 yıllarında ise genel olarak yüzde olarak 10 ila 30 arasında ve son olarak 1970’ten sonra ülkeler arasında sayısal olarak ciddi farklılaşmaların olduğu gözlenmektedir.

Gelişmiş ekonomiler açısından tarihi perspektiften bakıldığında 1910 da ortalama 8,9 iken 2010 da bu oran 48,26 ya yükseldiğini görmekteyiz. Bu değişim neyi ifade etmektedir. Yalın olarak bakıldığında küreselleşen dünyada ulus devletler daha fazla ekonomide yer aldıkları görülüyor. Bunun sebebi nelerdir? Bu soruyu yanıtımız bir sonraki yazımızda ele alalım.

İlk yorum yapan siz olun

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Translate »